Martxoaren 17an ospatzen da 2026ko Gizarte Langintzaren Nazioarteko Eguna, urtero mundu osoan komunitateak indartzeko, eskubideak defendatzeko eta justizia soziala sustatzeko lan egiten duten milioika profesionalen lana balioan jartzen duen eguna.
Aurtengoan, aukeratutako lema honakoa da: “Itxaropena eta harmonia eraikitzea. Gizarte zatitu bat batzeko Harambee oihua”, International Federation of Social Workers erakundeak bultzatua eta Espainian Consejo General del Trabajo Social-ek sustatua.
“Harambee” hitzak, swahili jatorrikoa, literalki “elkarrekin tiratzea”, “elkarrekin bultzatzea” edo “sorbaldaz laguntzea” esan nahi du. Hitz bat baino gehiago, konpromiso kolektiboan, lankidetzan eta erantzukizun partekatuan oinarritutako filosofia bat da. Desberdintasun gero eta handiagoek, gatazkek, derrigorrezko lekualdatzeek edo krisi ekologikoek markatutako mundu honetan, mezua argia da: ekintza bateratuaren eta elkartasunaren bidez soilik eraiki daitezke gizarte justuagoak eta kohesionatuagoak.
Gizarte Langintzak egunero gorpuzten du espiritu hori. Gizarte langileek pertsonen, komunitateen eta erakundeen arteko zubi lana egiten dute, bizi-prozesu konplexuak lagunduz eta eskubideak, inklusioa eta parte-hartze soziala sustatuz. Haien lana funtsezkoa da gizarte-sarea indartzeko eta inor atzean gera ez dadin bermatzeko.
Nafarroan, lan hori askotariko eremuetan garatzen da: oinarrizko gizarte zerbitzuetan, osasun sisteman, hezkuntza eremuan, komunitate esku-hartzean, mendekotasunaren arretan, haurren babesan, migratzaileei laguntzan edo gizarte-bazterketako egoeretan, besteak beste. Desberdintasuna, gatazka edo zaurgarritasuna dagoen lekuan, badira gizarte langintzako profesionalak erantzun kolektiboak eraikitzen.
Datuak sistemaren gero eta garrantzi handiagoa erakusten dute. Nafarroan Oinarrizko Gizarte Zerbitzuetako 44 eremu daude, gizarte-babeseko sistema publikoaren sarrera-atea direnak. Urtero, milaka pertsonak jotzen dute zerbitzu horietara zailtasun uneetan laguntza, baliabide eta laguntza profesionala jasotzeko. Nafarroako Gizarte Dokumentazio Zentroak erakusten duenaren arabera, 2024an bakarrik 73.700 pertsona baino gehiagori eman zieten arreta, hau da, Nafarroako biztanleriaren %10,8 ingururi; azken hamarkadan %55 baino gehiago hazi den kopurua.
Gizarte-eraldaketa etengabeek erronka berriak sortzen dituzte esku-hartze sozialerako. Nafarroak, Europa osoak bezala, biztanleriaren zahartze azkarra bizi du, eta horrek erronka handiak planteatzen ditu zaintzen, autonomian eta komunitate-laguntzan. Aldi berean, etxebizitzarako sarbidea gero eta kezka handiagoa da pertsona eta familia askorentzat, bereziki gazteentzat eta diru-sarrera baxu edo ezegonkorrak dituzten etxeentzat. Horri gehitzen zaizkio pobrezia eta bazterketa egoerak, askotan ikusgarriak ez diren arren adierazle sozioekonomiko onak dituen komunitate batean, milaka pertsonari eragiten jarraitzen dutenak.
Eremu horietan guztietan, gizarte langintza funtsezkoa da bazterketa prebenitzeko, autonomia-prozesuak laguntzeko eta komunitate-laguntza sareak indartzeko.
Hala ere, garrantzi soziala izan arren, Gizarte Langintza oraindik behar bezala aitortua ez den lanbidea da. Askotan ikusezin bihurtzen dira haren ezagutza teknikoa, gizarte-analisirako gaitasuna edo politika publikoen diseinuan eta garapenean duen paper estrategikoa. Aitortza faltak kontraste handia egiten du landu beharreko gizarte-errealitateen gero eta konplexutasun handiagoarekin.
Nafarroako Gizarte Langintzako Elkargo Ofizialetik egun hau baliatu nahi dugu Gizarte Langintzaren balioa aldarrikatzeko, ongizate kolektiborako funtsezko lanbide gisa. Gizarte-babeseko sistemak indartzeko, ezinbestekoa da lehen lerroan egunero lan egiten dutenen lana aitortzea eta babestea, pertsonak eta komunitateak aldaketa-prozesuetan lagunduz.
Baina Gizarte Langintzaren balioa aitortzeak hura gauzatzen dutenak zaintzea ere esan nahi du. Gizarte langileek testuinguru emozional eta sozial oso konplexuetan egiten dute lan, askotan lan-karga handiekin, baliabide mugatuekin eta tentsio, arrisku edo are eraso egoeren aurrean.
Lan-ingurune seguruak bermatzea, talde profesionalak indartzea, indarkeria egoeren aurrean prebentzio eta jarduera protokolo eraginkorrak ezartzea eta profesionalen osasun mentala babesteko neurriak sustatzea ezinbesteko erantzukizun instituzionala da. Zaindu egiten dutenak zaintzea ere bada gizarte-babeseko sistema indartzeko eta herritar guztientzat arreta duina eta kalitatezkoa bermatzeko modua.
Aurtengo leloak funtsezko zerbait gogorarazten digu: gizarte-kohesioa ez da berez sortzen. Konpromiso kolektiboa, lankidetza, entzutea eta erantzukizun partekatua behar ditu. Antolatzen diren komunitateak, erantzuten duten erakundeak eta gizarte-eraldaketako prozesuak laguntzen dituzten profesionalak behar ditu.
Horregatik, Gizarte Langintzaren Nazioarteko Egun honetan dei argia egin nahi diegu erakundeei eta gizarteari: Gizarte Langintzaren balioa aitortzeak gizarte zerbitzu publikoak indartzea, esku-hartze sozialerako baliabide nahikoak bermatzea eta politika publikoen diseinuan gizarte langintzaren ikuspegi profesionalari pisu handiagoa ematea dakar. Era berean, funtsezkoa da hirugarren sektoreko profesionalen lana ikusaraztea eta baloratzea, egunero beren esperientzia, konpromisoa eta gertutasuna eskainiz pertsona zaurgarrienen bizitza hobetzen laguntzen baitute. Izan ere, Gizarte Langintzan inbertitzea ez da lanbide bat indartzea soilik: gizarte-kohesioa, justizia eta herritar guztien ongizatea indartzea da.
Harambee-ren espirituak proposatzen duen bezala, elkarrekin bultzatuz soilik eraiki ahal izango ditugu gizarte justuagoak, inklusiboagoak eta solidarioagoak.
Gema Escalada San Adrián
Nafarroako Gizarte Langintzako Elkargo Ofizialeko presidentea
